Quản trị tài chính: Bài học đắt giá từ câu chuyện sụp đổ của Kodak

Trong lịch sử kinh doanh thế giới, Kodak từng là “ông vua” ngành nhiếp ảnh với thị phần áp đảo và lợi nhuận khổng lồ. Tuy nhiên, việc Kodak phá sản vào năm 2012 đã trở thành một case study kinh điển về thất bại trong quản trị tài chính, dù doanh nghiệp này sở hữu công nghệ, thương hiệu và nguồn lực vượt trội. Câu chuyện của Kodak là minh chứng rõ ràng cho việc quản trị tài chính kém có thể đánh sập cả một đế chế.

Đọc thêm: Tối ưu chất lượng lao động dưới góc nhìn Quản trị tài chính

Bối cảnh câu chuyện: Kodak từng mạnh đến mức nào?

Kodak được thành lập từ năm 1888 và trong suốt gần một thế kỷ, công ty này gần như độc quyền thị trường phim ảnh. Doanh thu hàng năm lên đến hàng chục tỷ USD, lợi nhuận ổn định, dòng tiền mạnh và thương hiệu ăn sâu vào tâm trí người tiêu dùng toàn cầu.

Trớ trêu thay, Kodak chính là công ty phát minh ra máy ảnh kỹ thuật số đầu tiên vào năm 1975. Nhưng thay vì tận dụng lợi thế này, Kodak lại dần tự đẩy mình vào khủng hoảng tài chính.

Sai lầm cốt lõi trong quản trị tài chính của Kodak

1. Phụ thuộc quá mức vào dòng tiền truyền thống

Trong nhiều năm, mảng phim ảnh mang lại dòng tiền khổng lồ và ổn định cho Kodak. Ban lãnh đạo vì thế tập trung quản trị tài chính xoay quanh việc tối ưu lợi nhuận từ sản phẩm cũ, thay vì chuẩn bị cho sự dịch chuyển công nghệ.

Sai lầm lớn nhất của Kodak là:

Dùng dòng tiền ngắn hạn để bảo vệ mô hình kinh doanh cũ
Không tái phân bổ tài chính đủ mạnh cho các mảng kinh doanh tương lai

→ Bài học quản trị tài chính: Doanh nghiệp không thể chỉ quản trị tài chính dựa trên quá khứ, mà phải dựa trên xu hướng tương lai.

2. Đầu tư dàn trải, thiếu chiến lược tài chính dài hạn

Khi nhận ra phim ảnh đang suy thoái, Kodak bắt đầu đầu tư vào nhiều lĩnh vực khác nhau như máy in, thiết bị văn phòng, công nghệ số… Tuy nhiên, các khoản đầu tư này thiếu trọng tâm và không có chiến lược tài chính rõ ràng.

Hệ quả:

Chi phí đầu tư lớn nhưng hiệu quả thấp
Dòng tiền bị phân tán
Không lĩnh vực nào đủ mạnh để thay thế mảng cốt lõi

→ Quản trị tài chính hiệu quả không chỉ là đầu tư nhiều, mà là đầu tư đúng và có chiến lược.

3. Nhầm lẫn giữa lợi nhuận kế toán và dòng tiền thực

Trong giai đoạn đầu suy thoái, Kodak vẫn báo cáo có lợi nhuận trên sổ sách. Tuy nhiên, dòng tiền thực tế lại liên tục suy giảm do:

Doanh thu phim ảnh giảm nhanh
Chi phí vận hành cao
Đầu tư mới chưa tạo ra dòng tiền

Đây là sai lầm phổ biến trong quản trị tài chính: doanh nghiệp có lãi nhưng vẫn cạn tiền mặt, dẫn đến mất khả năng thanh toán.

→ Bài học quản trị tài chính: Dòng tiền quan trọng hơn lợi nhuận.

4. Không kiểm soát chi phí kịp thời

Kodak duy trì bộ máy nhân sự và hệ thống sản xuất cồng kềnh quá lâu, ngay cả khi thị trường đã thay đổi. Việc cắt giảm chi phí diễn ra chậm chạp, khiến:

Chi phí cố định ngày càng lớn
Áp lực tài chính tăng cao
Khả năng xoay chuyển dòng tiền giảm mạnh

→ Trong quản trị tài chính, phản ứng chậm với chi phí thường là dấu hiệu dẫn đến khủng hoảng.

Kết cục và cái giá của quản trị tài chính yếu kém

Năm 2012, Kodak chính thức nộp đơn phá sản. Dù sau đó tái cấu trúc và tiếp tục tồn tại ở quy mô nhỏ hơn, Kodak đã đánh mất vị thế dẫn đầu mà mình từng nắm giữ.

Điều đáng nói là:

Kodak không thiếu công nghệ
Không thiếu thương hiệu
Không thiếu con người tài giỏi

Nhưng Kodak thất bại vì quản trị tài chính không theo kịp sự thay đổi của thị trường.

5 bài học quản trị tài chính rút ra từ case Kodak

Không phụ thuộc vào một nguồn dòng tiền duy nhất
Luôn chuẩn bị tài chính cho sự thay đổi của thị trường
Phân biệt rõ lợi nhuận và dòng tiền
Kiểm soát chi phí sớm, không chờ đến khủng hoảng
Quản trị tài chính phải gắn với chiến lược dài hạn

Đọc thêm bài viết: 3 Bẫy tâm lý khiến CEO thông minh đưa ra quyết định sai lầm trong Quản trị tài chính

Kết luận

Câu chuyện của Kodak cho thấy quản trị tài chính không chỉ là quản tiền, mà là quản trị tương lai của doanh nghiệp. Trong một thế giới thay đổi nhanh, doanh nghiệp nào không kịp tái cấu trúc tài chính sẽ sớm bị đào thải, dù từng mạnh mẽ đến đâu.

Nếu bạn đang điều hành doanh nghiệp hoặc quản lý tài chính, hãy coi Kodak như một lời cảnh tỉnh: sai lầm trong quản trị tài chính có thể trả giá bằng cả sự tồn tại của doanh nghiệp và đăng ký tham gia khoá học “Quản trị tài chính doanh nghiệp toàn diện” được CFC tổ chức định kỳ cho các nhà khởi nghiệp, giám đốc vận hành, giám đốc tài chính, kế toán trưởng trên toàn quốc!

CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN QUẢN TRỊ & TÀI CHÍNH VIỆT NAM

Trụ sở chính: Lô 02 C4/NO, Khu đô thị Nam Trung Yên, Phường Yên Hòa, thành phố Hà Nội, Việt Nam

Hotline: 0823.71.3456

Email: tuvantaichinh@cfcvietnam.vn